ใบบันทึกของกลุ่ม
หน้านี้รวมช่องบันทึกทุกช่องจากใบงานทั้งสี่ช่วงไว้ที่เดียว ค่าที่กรอกในใบงานจะมาแสดงที่นี่เอง และกรอกที่หน้านี้ก็ได้ เพราะเป็นช่องเดียวกัน คำตอบเก็บอยู่ในเบราว์เซอร์ของเครื่องที่กรอกเท่านั้น ก่อนจบการอบรม ให้เปิดเมนู เครื่องมือ → ดาวน์โหลดคำตอบ (ไฟล์ JSON) แล้วส่งไฟล์ผ่านช่องทางที่ผู้สอนแจ้ง ตรวจว่าผู้สอนได้รับไฟล์ของกลุ่มแล้ว และเก็บไฟล์ไว้ในเครื่องด้วย จากนั้นเลือก พิมพ์ / บันทึก PDF หน้านี้ไว้อ้างอิง แดชบอร์ดของผู้สอนรับเฉพาะความคืบหน้า ไม่ได้รับคำตอบที่กรอก กลุ่มที่สะดวกเขียนกระดาษ พิมพ์หน้านี้ตอนยังว่างแล้วเขียนด้วยมือได้
กลุ่มที่ · โซนของกลุ่ม · ชื่อ WiFi ของโซน: farm-laptop- (เติมเฉพาะ red, green หรือ blue)
ที่อยู่ Home Assistant ของกลุ่ม (อ่าน IP จากหน้าจอ VM กรอกเฉพาะตัวเลขและจุด เช่น 192.168.1.50; ช่องช่วงที่ 2 ใช้บันทึกเมื่อกลับมาเปิด VM ในช่วงนั้น) ช่วงที่ 1 http:// · ช่วงที่ 2 http://
ชื่อบอร์ดและ IP (อ่านจาก web.esphome.io: คัดลอกชื่อ DEVICE NAME เต็มทั้งสีและรหัสท้าย ส่วน IP กรอกเฉพาะตัวเลขและจุด ไม่ต้องใส่ http://) GoGo-IoT IP · บอร์ดรีเลย์ IP · บอร์ดตัวรับ (ช่วงที่ 4) IP
ปัญหาในฟาร์มที่เราอยากแก้ (เขียนตอนเริ่มช่วงที่ 1 หนึ่งประโยค ยังไม่ต้องคิดวิธีแก้ จะได้ใช้ในช่วงที่ 3)
ช่วงที่ 1
ค่าที่อ่านได้จากบอร์ด GoGo-IoT (กิจกรรมที่ 1)
| เซนเซอร์ | ค่าปกติในห้อง | ค่าเมื่อทดสอบ | ทดสอบด้วยวิธี |
|---|---|---|---|
| ความชื้นอากาศ | % | % | เป่าลม |
| อุณหภูมิ | °C | °C | เป่าลม |
| แสง | lux | lux | ใช้มือครอบบอร์ด |
| ความสั่นสะเทือน | mg | mg | เคาะโต๊ะ / เขย่า |
| สวิตช์ลูกลอย (กรอก ON หรือ OFF ตามหน้าเว็บของบอร์ด) | วางในน้ำ: | ยกพ้นน้ำ: | ยกขึ้นจากน้ำ |
เวลาตอบสนอง หลังใช้มือครอบบอร์ด ค่าแสงบนหน้าเว็บเปลี่ยนภายใน วินาที
คำถามท้ายกิจกรรมที่ 1 ถ้าเราจะสร้างระบบรดน้ำ แล้วต้องตัดสินใจว่าจะรดน้ำเมื่อไร ควรวัดค่าอะไรบ้าง และสวิตช์ลูกลอยช่วยบอกข้อมูลอะไรได้บ้าง
คำถามท้ายกิจกรรมที่ 2 ถ้าเราจะนำแนวคิดนี้ไปควบคุมปั๊มน้ำ 220V ในฟาร์มจริง แล้วต้องเลือกอุปกรณ์และติดตั้งระบบ ควรพิจารณาความปลอดภัยเรื่องใดบ้าง และให้ใครเป็นผู้ติดตั้ง
ค่าเกณฑ์ความสว่างที่ใช้ตั้งกฎในกิจกรรมที่ 3 (กรอกตัวเลข) lux
กฎที่เราใช้ตัดสินใจ
มืด: เงื่อนไขค่าแสง (ระบุว่าต่ำกว่าค่าใด พร้อมหน่วย) แล้วให้ระบบสั่งอะไร
สว่าง: เงื่อนไขค่าแสง (ระบุว่าสูงกว่าค่าใด พร้อมหน่วย) แล้วให้ระบบสั่งอะไร
กฎอัตโนมัติสองกฎแรก ครอบและเอามือออกสามรอบ ไฟติดและดับเองครบ จาก 3 รอบ · โจทย์เสริม ปิดไฟตามเวลา เวลาที่ตั้งให้ไฟดับ (เช่น 14:05; ถ้าไม่ได้ทำให้เว้นว่าง) น. ผลที่สังเกตได้
คำถามท้ายกิจกรรมที่ 3 ถ้าค่าแสงอยู่ใกล้เกณฑ์พอดี แล้วมีเมฆลอยผ่านตอนพลบค่ำจนค่าแสงแกว่งไปมา ระบบจะเปิด–ปิดไฟอย่างไร
ช่วงที่ 2
ระบบไฟสวน
เกณฑ์ความสว่าง เปิดไฟเมื่อต่ำกว่า lux (จากช่วงที่ 1) ปิดไฟเมื่อสูงกว่า lux
จำนวนครั้งที่ไฟเปลี่ยนสถานะใน 1 นาที (ติด→ดับนับ 1 ครั้ง ดับ→ติดนับอีก 1 ครั้ง) ก่อนแยกเกณฑ์ ครั้ง หลังแยกเกณฑ์ ครั้ง
เงื่อนไขเวลา ในการทดสอบนอกช่วงเวลา ส่วนใดใน Traces ที่ทำให้กฎไม่สั่งเปิดไฟ (ระบุชื่อส่วนหรือเงื่อนไขที่เห็น หากกฎไม่เริ่ม ให้เขียนว่า “ไม่พบรอบการทำงาน”) · ทำนาย ถ้าถึงเวลา 18.30 น. แล้วแสงเพิ่งมืดหลังจากนั้น ไฟจะ อธิบายเหตุผลจาก trigger และเงื่อนไขเวลา · ถ้าแสงมืดก่อน 18.30 น. แล้วพอถึงเวลา ไฟจะ อธิบายเหตุผลจาก trigger และเงื่อนไขเวลา
Trigger เวลา ผลที่สังเกตหลังเพิ่ม trigger เวลา: เมื่อครอบเซนเซอร์ให้มืดค้างไว้ก่อนถึงเวลาเปิด พอถึงเวลาแล้วไฟติดหรือไม่ · ถ้าเพิ่ม trigger เวลาแล้ว ทำไมเรายังต้องตรวจค่าความสว่างในส่วน And if อีก
ระบบรดน้ำ
เกณฑ์ความชื้นอากาศ เปิดปั๊มเมื่อต่ำกว่า % ปิดปั๊มเมื่อสูงกว่า % · เวลาที่เริ่มใช้ปั๊มแทนหลอดไฟ (เช่น 10:30) น.
ผลที่สังเกตจากการทดสอบโหมด Auto / Manual สั่งรีเลย์ Off ก่อนแต่ละรอบ แล้วเป่าลมให้ความชื้นสูงกว่าเกณฑ์เปิดและรอให้ลดข้ามเกณฑ์: เมื่อปิด Pump Auto Mode ปั๊มเริ่มเองหรือไม่ · เมื่อเปิด Pump Auto Mode แล้วทดสอบซ้ำ ปั๊มเริ่มเองหรือไม่
คำถามท้ายกิจกรรมที่ 4 เกณฑ์เปิด–ปิดของไฟสวนคือเท่าไร ทำไมต้องต่างกัน และใช้กับระบบรดน้ำอย่างไร
จำลองปัญหาและ Fail-safe
เกณฑ์ผ่านหลังแก้
- ข้อ 5.1 ปั๊มหยุดเมื่อเป็น Dry ทั้งกรณีที่สั่ง On ขณะ Dry อยู่แล้ว และกรณียกลูกลอยหลังปั๊มเริ่มเดิน โดยมีข้อความแจ้งเตือน
- ข้อ 5.2 กฎตัดรีเลย์หลังประมาณ 15 วินาทีเมื่อถอดสาย และปั๊มเดินผ่าน 15 วินาทีได้เมื่อต่อสายกลับ
- ข้อ 5.3 Traces แสดงว่ากฎเซนเซอร์หายสั่ง Off พร้อมแจ้งเตือน แม้กฎอื่นจะหยุดปั๊มไปก่อน
- ข้อ 5.4 ปั๊มหยุดหลังประมาณ 30 วินาทีพร้อมแจ้งเตือน
ก่อนเพิ่มกฎ ให้เลือก “สำเร็จ” เมื่อพบอาการตามแถว แล้วบันทึกสิ่งที่เห็นทั้งบนจอและที่ปั๊ม หลังเพิ่มกฎ ให้เลือก “แก้ได้” เมื่อทดสอบผ่านเกณฑ์ในกิจกรรมที่ 5 และบันทึกหลักฐาน เช่น เวลาที่หยุดหรือชื่อกฎใน Traces หากยังไม่ผ่านให้ระบุอาการที่เหลืออยู่
| อาการก่อนเพิ่มกฎ | พบอาการตามโจทย์ | สถานะบนจอและอาการจริง | ผลทดสอบกฎหลังแก้ | หลักฐานหลังแก้ / อาการที่ยังไม่ผ่าน |
|---|---|---|---|---|
| 1 น้ำหมดแต่ยังสั่งปั๊มเดินได้ | ||||
| 2 สั่งแล้วปั๊มไม่เดิน | ||||
| 3 ปิดบอร์ดแล้วความชื้นเป็น unavailable | ||||
| 4 ปั๊มยังเดินเมื่อครบเวลาสังเกต |
เซนเซอร์ขาดการเชื่อมต่อ ถ้าบอร์ดเซนเซอร์ดับแล้วระบบควบคุมไม่ได้รับค่าความชื้น กลุ่มเลือกให้ปั๊ม เพราะ
คำถามท้ายกิจกรรมที่ 5 ถ้าเราตั้งกฎป้องกันเหล่านี้ไว้แล้ว แต่ Home Assistant เกิดดับหรือส่งคำสั่งไม่ได้ กฎยังช่วยหยุดปั๊มได้หรือไม่ และเราควรเพิ่มการป้องกันไว้ที่ใด
ตารางบำรุงรักษา
วางแผนสำหรับการใช้งานในฟาร์มจริง: ระบุผู้รับผิดชอบเป็นบทบาท เช่น เจ้าของฟาร์มหรือช่าง ระบุความถี่ เช่น ทุกวันหรือทุกเดือน และบอกว่าจะตรวจอะไรพร้อมวิธีตรวจ ไม่ต้องใส่ชื่อสมาชิกในกลุ่ม
| รายการ | ผู้รับผิดชอบ | ความถี่ | สิ่งที่ต้องตรวจ |
|---|---|---|---|
| เซนเซอร์บนบอร์ด | |||
| สวิตช์ลูกลอย | |||
| ปั๊มและท่อ | |||
| รีเลย์และตู้ควบคุม | |||
| เครือข่ายและ Home Assistant |
ช่วงที่ 3
กิจกรรมที่ 6 — อ่านข้อมูลที่บันทึกไว้ตั้งแต่ช่วงที่ 2
ช่องเวลาให้กรอกเวลาที่อ่านจากกราฟแบบ 24 ชั่วโมง เช่น 10:35 โดยใช้ช่วงตั้งแต่เริ่มช่วงที่ 2 ถึงปัจจุบัน หากใช้กราฟตัวอย่าง ให้บันทึกค่าจากกราฟนั้น
สามจุดบนกราฟที่เชื่อมโยงกับสิ่งที่กลุ่มทำ
| ค่าหรือสถานะใดเปลี่ยน และเปลี่ยนอย่างไร | เวลาในกราฟ (เช่น 10:35) | การทดลองที่น่าจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงนี้ | ถ้าเกิดในฟาร์มจริง จะตรวจสาเหตุหรือปรับระบบอย่างไร |
|---|---|---|---|
| น. | |||
| น. | |||
| น. |
ความชื้นอากาศตั้งแต่ช่วงที่ 2 ต่ำสุด % ตอน น. สูงสุด % ตอน น.
คำถามสมมติ: หากบอร์ดยังมีไฟ แต่ Home Assistant ถูกปิดในช่วงพักหลังช่วงที่ 1 เหตุใดจึงไม่มีข้อมูลช่วงนั้น หากต้องการเก็บข้อมูลในฟาร์มให้ต่อเนื่อง ควรเปลี่ยนอะไรบ้าง
กิจกรรมที่ 7 — วางแผนหน้าจอแดชบอร์ด
ใช้ชื่อที่ผู้ใช้เข้าใจ เช่น “ความชื้นอากาศ” หรือ “ระดับน้ำที่ลูกลอย” สำหรับข้อมูลที่แสดง และ “เปิด–ปิดปั๊ม” สำหรับคำสั่ง
ผู้ที่จะใช้แดชบอร์ด (ระบุบทบาท เช่น เจ้าของฟาร์ม หรือคนดูแลแปลง)
| ลำดับ | ชื่อข้อมูลหรือสถานะที่จะให้ผู้ใช้เห็น (ไม่ใช่ค่าที่วัดได้) |
|---|---|
| 1 | |
| 2 | |
| 3 |
| ลำดับ | คำสั่งที่ผู้ใช้ต้องกดได้ เช่น เปิด–ปิดปั๊ม |
|---|---|
| 1 | |
| 2 |
คำถามท้ายกิจกรรมที่ 7 หากจะนำแดชบอร์ดนี้ไปใช้งานจริง และมีเวลาปรับปรุงเพิ่มเติม เราควรปรับส่วนใดบ้างให้เหมาะกับผู้ใช้
กิจกรรมที่ 8 — ออกแบบระบบสำหรับทดลองหนึ่งจุด
โจทย์ที่เลือก (กรอก A, B, C, D หรือ E ตามตารางกิจกรรมที่ 8)
ปัญหาที่ต้องการแก้ (หนึ่งประโยค: ระบุสิ่งที่เกิดขึ้นและผลกระทบ โดยยังไม่ต้องเสนออุปกรณ์)
เซนเซอร์และอุปกรณ์ที่สั่งงาน เซนเซอร์หลัก (ระบุชนิดและสิ่งที่จะวัด ไม่จำเป็นต้องระบุยี่ห้อ) อุปกรณ์ที่จะสั่งงาน (เช่น ปั๊ม วาล์ว หรือพัดลม)
เมื่อเกิดอะไร ระบบจะสั่งให้อุปกรณ์ทำอะไร (เขียนเป็นประโยค “ถ้า… แล้วให้…”)
หากเซนเซอร์หรือการสื่อสารขัดข้อง ระบบควรทำอย่างไร และส่วนใดจะทำหน้าที่ป้องกัน
วิธีสื่อสาร
| จุดเชื่อมต่อ | วิธีสื่อสารที่เลือก (ระบุชื่อ เช่น WiFi หรือ RS-485) | เหตุผลที่เหมาะกับโจทย์ (ระยะทาง ไฟเลี้ยง หรือข้อจำกัดหน้างาน) |
|---|---|---|
| จากเซนเซอร์ถึงระบบควบคุม | ||
| จากระบบควบคุมถึงอุปกรณ์ปลายทาง | ||
| จากฟาร์มถึงเจ้าของนอกฟาร์ม (ระบุวิธี เช่น Home Assistant Cloud หรือ VPN; ถ้าไม่ต้องเข้าถึงจากภายนอก ให้ระบุว่าไม่ใช้) |
แหล่งพลังงาน ระบุแหล่งไฟแยกให้ครบทั้งเซนเซอร์ เครื่องควบคุม และอุปกรณ์ที่สั่งงาน · ชนิดแบตเตอรี่ที่เลือกและเหตุผลที่เหมาะกับโจทย์ (ถ้าไม่ใช้ ให้ระบุว่าไม่ใช้พร้อมเหตุผล) · อุปกรณ์ที่ต้องมีไฟสำรอง และต้องทำงานต่อได้กี่ชั่วโมงเมื่อไฟหลักขาด (ถ้าไม่ต้องสำรอง ให้ระบุว่าไม่มี)
แผนทดสอบ จะทดลองอย่างไรและดูหรือวัดอะไร (ระบุการทดสอบปกติและการจำลองปัญหา) · เกณฑ์ผ่านของแต่ละการทดสอบ (ระบุผลที่สังเกตได้หรือค่าที่วัดได้ เช่น อุปกรณ์หยุดภายในเวลาที่กำหนด)
ช่วงที่ 4
กิจกรรมที่ 9 — อัปเดตบอร์ดที่แปลงให้ส่งข้อมูลด้วย ESP-NOW
หลังติดตั้งเฟิร์มแวร์ใหม่ ชื่อบอร์ด · ช่องสัญญาณ WiFi ของบอร์ดที่แปลง
แพ็กเก็ต ESP-NOW หนึ่งบรรทัดจากบันทึกของบอร์ด
คำถามท้ายกิจกรรมที่ 9 ที่ฟาร์มจริง บอร์ดที่แปลงจะทำงานด้วย ESP-NOW อย่างเดียวโดยไม่มี WiFi ความสามารถอะไรบ้างที่เราเคยใช้ในช่วงที่ 1–3 จะหายไป และเราจะตั้งค่าหรืออัปเดตบอร์ดที่แปลงได้อย่างไร
กิจกรรมที่ 10 — เพิ่มบอร์ดตัวรับที่ตัวเรือน
ตัวรับ ช่องสัญญาณ WiFi · ความแรงสัญญาณ ESP-NOW บนโต๊ะ dBm · บอร์ดอื่นที่ได้ยิน
ทดสอบ ครอบบอร์ดที่แปลงแล้วค่าความสว่างบนตัวรับเปลี่ยนภายใน วินาที · ไกลสุดในห้อง สัญญาณ dBm ผล แพ็กเก็ตที่หายรวม · ปิดบอร์ดที่แปลงแล้วตัวรับรายงานว่าขาดการเชื่อมต่อหลัง วินาที
คำถามท้ายกิจกรรมที่ 10 ตัวรับได้ยินบอร์ดของกลุ่มอื่นด้วย ถ้าเป็นฟาร์มจริงที่เพื่อนบ้านใช้ระบบแบบเดียวกัน จะเกิดปัญหาอะไรได้บ้าง และควรป้องกันอย่างไร
กิจกรรมที่ 11 — นำข้อมูลจากแปลงไกลขึ้นแดชบอร์ด Home Assistant
| ค่า | จากบอร์ด GoGo-IoT โดยตรง | ผ่านตัวรับ (ESP-NOW) |
|---|---|---|
| ความชื้นอากาศ | % | % |
| ความสว่าง |
กฎ แปลงเงียบ - เตือน ปิดบอร์ดที่แปลงแล้วมีการแจ้งเตือน
คำถามท้ายกิจกรรมที่ 11 ถ้าจะติดตั้งจริงที่แปลงห่างจากบ้าน 150 เมตร ต้องเปลี่ยนอะไรที่บอร์ดที่แปลงและที่บ้านบ้าง และผู้ใช้จะรู้ได้อย่างไรว่าค่าบนแดชบอร์ดเป็นค่าปัจจุบัน ไม่ใช่ค่าค้างเก่า